Maden ocakları yeniden ağaçlandırılıyor

Bursa’da maden ocağı olarak kullanılan ve işletme süreleri tamamlanınca kaderine terk edilen alanlar, Büyükşehir Belediyesi tarafından yeniden doğaya kazandırıyor. Yemyeşil ağaçlar arasında kanserli hücre gibi görünen maden ocağı alanları, hafriyat toprağı ile doldurulup, yeniden ağaçlandırılıyor.Ancak tarımsal islah amaçlı dolgu ve düzenleme alanları hakkında düzenlenen rapor esaslarına göre mi yapıldı.5403 sayılı kanun toprak koruma projesi aracılığıyla kazı dolgu gerektiren çalışmalarda üst toprağın yani tarımsal toprağın kazılarak depolanmasını ve tarımsal amaçlı kullanılmasını ayrıca yapılan çalışmanın çevre arazi zarar verilmemesini emreder.

Bursa’nın daha sağlıklı ve yaşanılabilir bir kent olması için çevre yatırımlarına ağırlık veren, su, kanalizasyon, yağmur suyu hatları ve dere ıslah çalışmalarının yanında büyük ölçekli yeni yeşil alanları kente kazandıran Büyükşehir Belediyesi, diğer taraftan doğayı kirletici unsurlara karşı da yoğun bir mücadele veriyor. Özellikle dere kenarları ve verimli tarım alanlarına kaçak olarak dökülen hafriyatların önüne geçmek için il genelinde 28 adet hafriyat depolama sahası oluşturulurken, Bursa’da inşaat sektörünün ürettiği aylık yaklaşık 300 bin ton hafriyat atığı bu alanlarda düzenli olarak depolanıyor.

Bursa’daki bu atıkların kontrolsüz dökülmesi ile yaşanacak çevre ve görüntü kirliliğini önlemek amacıyla vasfını yitirmiş ve kullanılmayan maden alanları da rehabilite edilerek yeniden kente kazandırılıyor. Bu alanlar doğal topografyaya uygun şekilde hafriyat toprağı ile doldurulduktan sonra ağaçlandırma çalışmaları ile doğal yaşama geri kazandırılıyor.

Doğal denge korunuyor

Bursa Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden BURKENT A.Ş. yapılan dolgu işlemleri sayesinde yemyeşil ağaçlar arasında kanserli hücre gibi görünen maden ocağı alanları, hafriyat toprağı ile doldurulup, yeniden ağaçlandırılıyor. Bu çalışmalar kapsamında 2014 yılında Orman Bölge Müdürlüğü’nden Büyükşehir’e tahsis edilen Akçalar sahasındaki 92 bin 344 metrekarelik alan yaklaşık 950 bin metreküp hafriyat toprağı dökülerek yeniden ağaçlandırıldı. Doğal dengesine kavuşan alan 2019 yılında Orman Bölge Müdürlüğü’ne geri teslim edildi. Yine Mudanya ilçesi Altıntaş Mahallesi’ndeki maden ocağı alanı da yaklaşık 21 bin kamyon hafriyat toprağı dökülerek dolduruldu. 200 adet 1 yaşında fıstık çamı, 1000 adet akasya ve yaklaşık 100 adet erguvan fidanı dikilerek ağaçlandırılan alan 2019 yılında Orman Bölge Müdürlüğü’ne geri teslim edildi.

Sadece maden ocakları değil, bataklık alanlarda da hafriyat toprağı ile doldurularak tarıma kazandırılıyor. Bu çalışmalar kapsamında Mudanya ilçesi Hasköy Mahallesindeki bataklık alan dolgu toprağı ile doldurulup, üzerine 60 adet incir, 30 adet ceviz, 5 adet kiraz ve 3 adet dut fidanı dikimi yapıldı.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığınca maden ocağı olarak kullanılan ve işletme süreleri tamamlanınca kaderine terk edilen alanların nasıl dolgu yapıldığını,hangi esaslar dahilinde olduğunu umarız.Bana göre akademisyenlerin kontrolünde Doç.Dr.Ertuğrul AKSOY hocamın hazırlamış olduğu rapor esasları dahilinde yapılması gerekir. Esasında maden ocaklarını rehabilite etmek MAPEG’işi.Şirketin çed dosyasındaki rehabilite planına uygun olarak il çevre md.lüğünün ve MAPEG’in bilgisi dahilinde işlemleri yapılır.Yeşil alan kazandırmak güzel bir şey ama aşağıdaki belirtilen esaslar çercevesinde yapıldığı konusunda şüphelerim var.Çünkü Maden kanunu uygulama yönetmeliğinin 85 nci maddesinde gerekli açıklama mevcuttur.(Ruhsatın hükümden düşmesi ve terk edilen alanlarda alınacak tedbirler)

TARIMSAL ISLAH AMAÇLI  DOLGU VE DÜZENLEME ALANLARI  İNCELEME GEZİSİ RAPORU

Hazırlanan Rapor Toprak Koruma Kurulu toplantısında tarımsal ıslah amaçlı dolgu taleplerinin değerlendirilmesini ve karar verilmesini kolaylaştırmak amacıyla dikkat edilmesi  veya sorgulanması gereken konulara ilişkin kriterlerin belirlenmesi amacı  oluşturulan komisyonun  (Bursa İl gıda Tarım ve hayvancılık İl müdürlüğü   TAD şube ;2 , BBŞB  Çevre koruma Kontrol daire başkanlığı HAFDEK ;1 , Çevre ve Şehircilik  İl Müdürlüğü ; 1 ve Ziraat Fakültesi  öğretim üyesinden;1, DSİ üyesi Bakan katılımlı toplantıları nedeniyle komisyon incelemesine katılamamışlardır) 14.07.2014 tarihinde Nilüfer Çayı yakın çevresinde Bademli  Küçükyenice mah.  yakınlarında daha önce yapılmış ıslah dolgu sahaları ile dolgu çalışmaları devam eden sahaların inceleme sonuçlarını kapsamaktadır.

 Ayrıca inceleme  sonuçlarına ve yapılan uygulamaların tarımsal ıslah amaçlarına veya tarımsal üretime uygunluklarının değerlendirilmesine dayanılarak oluşturulan öneriler paylaşılmıştır. Söz konusu sonuç ve önerilerin özellikle DSİ, GTHİM ve BŞBB bağlamında tartışılması bir karara bağlanması gerektiğinin de bilinmesi gerekir.

Yapılan veya yapımı  tamamlanan TARIMSAL  ISLAH AMAÇLI dolguların durumu

Yapılan incelemelerde  tarımsal ıslah amaçlı dolgu projelerinin hiç birisi halihazır durumu ile veya yapılan uygulamaların sonucunda ıslah gerekçesi olarak sunulan tarımsal üretim türüne veya  her hangi bir tarımsal üretime uygun olmadığı gözlenmiştir.

Bunun nedenleri

  • Yapılan dolgunun tarımsal amaçlı ıslah projesinden daha çok hafriyat ve para kazanma amacıyla  yapılması,
  • Hafriyat amacıyla getirilen malzemelerin karışık , gelişi güzel ve sıkıştırılarak  serilmiş olması,
  • Tarımsal ıslahın projesinin yapılmasına gerekçe gösterilen ürünlerin yetişmesine elverişli derinlikte (meyvecilik için 1 m tarla bitkileri için 50 cm en az) hali hazırda tarımsal üretime uygun bitkisel toprağın serilmesineözen gösterilmemiş olması,
  • Tarımsal üretim içi derin sürüm, patlatma, yüzey tesviyesi gibi toprak işleme yöntemlerine  ve çayır , mera veya yem bitkileri  yetiştiriciliği yapılarak serilen toprağın tarımsal üretime uygun hale getirilmesi zorunluluğu,
  • Dolgu yapılan arazilerde  doğal drenaj desenlerine, hakim eğim yönünde deniz seviyesine göre  minimum ve maksimum yüksekliklere uygun olmayan eğimlerde,  komşu parsellerin topoğrafik koşullarına, yüksekliklerine dikkat edilmeden yapılan dolgular. Yapılan incelemede Komşu parselin doğal yüzeyinin yüksekliği referans alınarak  Nilüfer deresine doğru göreceli azalan bir eğimde dolgu yüksekliğinin  verilmesi gerekirken tam tersi üst dolgu yüksekliği için referans alınması gereken parselden nilüfer Çayına doğru yükselen bir eğimle ( yaklaşık 1 m daha fazla ) dolgunun yapıldığı yapılmaya devam edildiği gözlenmiştir. Söz konusu dolguda max dolgu yüksekliğine ulaşıldığı halde  tarımsal toprağın serilmesi yerine her türlü hafriyat malzemesinin serilmeye ve sıkıştırılmaya devam ettiği de gözlenmiştir.
  • Hafriyat sırasında  asıl amaç hafriyat  ve para kazanma amacıyla yapıldığından dolgunun  tarımsal kullanıma uygun tektür, hacim, geçirgenlik ve derinlikte tarım toprağı serilmesine  dikkat edilmemesi, kullanılan alet ve ekipmanlar daha fazla dolgu kapasitesine ulaşmak amacıyla dolgu malzemesinin aşırı derece de sıkıştırılması,

Sonuç ve Öneriler    

Yapılan arazi incelemesinde elde edilen bilgilerine ve gözlenen uygulamaların ışığında,

1- Mermer, Taş  ve Maden ocağı olarak işletilmiş ve terk edilmiş kazılarak  doğal yapısı bozulmuş alanların rehabilitasyonu, düzenlenmesi yolu ile doğal hayata veya tarımsal üretime kazandırması amacıyla Hafriyat malzemelerinin (toprak ) dökülmesi için kullanılabilecek en uygun alanlar olduğu ve söz konusu alanlara öncelikle izin verilmesi,

2- Tarım arazileri içerisinde kalan ve doğal toprağı alınarak terk edilmiş alanların  tarımsal ıslah projeleri yapılması yolu ile dolgu yapılmasına izin verilmesi sırasında doğal morfolojik yüzeyler ve hakim eğim yönü dikkate alınarak Minimum ve Maksimum yüksekliklerin belirlenmesi, tarım toprağının uygun hacim, geçirgenlik ve derinlikte serilmesi için çok sıkı denetimlerle hem dökülen toprağın fiziksel ve kimyasal  özelliklerinin hem de dökme-serme işlemlerinin kontrol edilmesi,

3- Doğal yapısı bozulmamış her türlü doğal veya kültürel alanlarda (tarım arazilerinde sınıfı ne olur ise olsun ) tarımsal amaçlı olsun veya olmasın hafriyat dolgu malzemelerinin dökülmesine izin verilmemesi, doğal halile bir üretim veya kullanım modeli geliştirilmek üzere çalışma yapılması,

KAYNAK : https://www.enerjigazetesi.ist/maden-ocaklari-yeniden-agaclandiriliyor/

HABER : BÜLENT ÖZGEN

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial