Koruma amaçlı planlara ne olmuş,ne olacak ?Anlıyalım !..

2018 yılında sonlanan bir mahkeme kararı nedeniyle , Ayvalık’ın bugünden öngörülemeyen bir zaman diliminde plansız ve korumasız kaldığı, uzun süreceği açık olan bu plansız döneminde karşı karşıya kalacağı büyük riskler bulunduğu bir gerçektir.Bu belirsizlik sürecin de ,Ayvalık halkını bilgilendirmek amacıyla Ayvalık Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Deklarasyonu yayınlandı.


Ayvalık Araştırma,Geliştirme,Uygulama Dernek Başkanı Av.Tuba AYSUN ; bu durumda , Ayvalık’ın geleceğini şekillendirecek ve belirleyecek bu yeni planlar sürecinde; Ayvalık’ta yaşayanları, tüm “Ayvalık Sevdalılarını” sivil toplum örgütlerini, MSGÜ,İTÜ’ lü Ayvalık’a emek vermiş akademisyenleri, mimarları, mühendisleri, plancıları bir ortamda buluşturarak, Ayvalıkların GERÇEK ANLAMDA SÖZ SAHİBİ olması için büyük emek sarfetti.

Ayvalık’ta kentsel sit alanı içerisindeki imar ve yapılaşmanın, Balıkesir Kültür Varlıkları Koruma Kurulu’nun inisiyatifine bırakılması ve Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin yeni nazım planı ile ilgili herhangi bir bilgilendirme yapmadan ihaleye çıkması Ayvalıkları isyan ettirdi.

Takipçisi olduğumuz; 1/5000’lik yeni Koruma İmar Planı bizlerin su yüzüne çıkarttığı ve bu nedenle 11 Aralık 2020 günü Belediye Başkanımızın Meclis Üyeleriyle birlikte bize cevap niteliğinde bir basın toplantısı düzenleyerek korkularımıza mahal olmadığını ve kendilerinin de takipçisi olduklarını açıklamıştır.

ODTÜ’lü şehir plancısı, yıllarca TMMOB Şehir Plancıları Odası Başkanlığı yapmış ve Ayvalık Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Deklarasyonu’na büyük emek ve katkı sunmuş değerli dostumuz Senihi Kitapçı’ı koruma planları ile Ayvalık halkını bilgilendirmek için aşağıda belirtilen görüşlerini bizlere aktardı.

BİLGİLENDİRME

Ayvalık Koruma Amaçlı İmar Planları (1/1000 ve 1/500 ölçekli Ayvalık Merkez Kentsel Sit Koruma Amaçlı İmar Planı, Alibey Adası Kentsel Sit Koruma Amaçlı İmar Planı ile Sefa-Çamlık Yeşil Karakterli Kentsel Sit Koruma Amaçlı İmar Planı) 23 Kasım 2018 tarihinde Balıkesir 1. İdare Mahkemesi’nce iptal edildi.

Bütün bu Koruma Amaçlı Planları, Bursa KTVK Kurulu’nun 22.01.1994 tarih ve 3622 sayılı kararı ile yürürlüğe girdiğinden, İdare Mahkemesi’nin Kararı ile söz konusu Koruma Kurulu Kararı iptal edilince, karar gereğince yürürlüğe giren bütün planlar iptal edilmiş oldu.

    Mahkemenin iptal gerekçesi; söz konusu Koruma Planları için gerekli olan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının yapılmamış ve Koruma Kurulu tarafından onaylanmamış olmasıdır.

    İptale Giden Süreç Nasıl Gelişti? ;

    2012 veya 2013 yıllarında Alibey Adası’nda kentsel sit alanında, imarlı alanda bir konut yapacak kadar parselleri bulunan bir aile, bina yapmak, parsel üzerindeki “kısıtlılığın kaldırılması” için başvuruyor. Parsel, planda tasarlanmış bir yolda kaldığı için yapı izni almaları mümkün olmuyor.

    Aile, Balıkesir İdare Mahkemesi’nde Belediye ve Koruma Kurulu adına Kültür Bakanlığı aleyhine dava açıyor. (2013)

    Balıkesir idare mahkemesi 30 Aralık 2014 tarihinde, bilirkişi raporuna dayanarak “taşınmazın tamamının yolda bırakılmasına ilişkin 22/01/1994 tarih ve 3622 sayılı Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı” sonucuna vararak dava konusu işlemin iptaline karar veriyor. (Bu aşamada iptal kararı planın, sadece parselin yolda kalması ile sınırlı)

    Belediye ve Koruma Kurulu, İptal Kararının bozulması için Danıştay’a başvuruyorlar. (2015)

    Danıştay 6. Dairesi, 28 Aralık 2016 tarihinde Balıkesir İdare Mahkemesi’nin Kararını, Dava konusu 1/1000 ve 1/500 ölçekli Koruma Planlarının, üst ölçekli (1/5000 ölçekli Nazım) Plana uygunluğunun incelenebilmesi ve 1/5000 ölçekli planın olup olmadığının incelenmesi yönünden eksik bularak bozuyor.

    Dava Balıkesir 1. İdare Mahkemesi’nde yeniden görülmeye başlanıyor. (2017)

    İdare Mahkemesi ilgili kurumlardan 1/5000 ölçekli (Koruma Amaçlı ve Kurul’dan onaylı) Nazım İmar Planlarını talep ediyor. Kurumlardan Mahkemeye herhangi bir 1/5000 ölçekli plan sunulmuyor. Planların Kurulca onaylandığı tarihte 1/5000 ölçekli plan yapılmasına ilişkin bir düzenleme olmadığı iddia ediliyor.

    Balıkesir 1. İdare Mahkemesi 23 Kasım 2018 tarihinde 1/5000 Ölçekli üst (nazım) plan olmadan, 1/1000 veya 1/500 ölçekli planların yapılamayacağını, bu nedenle de Planların onaylandığı Bursa KVTVK Kurulu’nun 22/01/1994 günlü 3622 sayılı kararını iptal ediyor.

    Böylece, bu kez, sadece dava konusu parselle ilgili yol kararı değil, söz konusu kararla onaylanmış olan tüm planlar (Ayvalık Merkez, Cunda ve Sefa-Çamlık Koruma Amaçlı İmar Planları iptal edilmiş oluyor.

    Karar, ilgili Kurumlara (Belediye ve Kültür Bakanlığı) tebliğ ediliyor. (Ayvalık Belediyesinin tebellüğ tarihi 25.02.2019)

    Gerek Balıkesir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü gerekse Ayvalık Belediyesi, bu karara rağmen planlar iptal edilmemiş gibi planları uygulamaya, tadilatlar yapmaya, izinler, ruhsatlar vermeye devam ediyorlar.

    Balıkesir KVKB Kurulu 26 Ağustos 2020  tarihinde Planların mahkeme kararı ile iptal edilmiş olduğunu kabullenip, geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının belirlenmesi için karar alıyor.

    Balıkesir KVKB Kurulu 11 Eylül 2020 tarihinde de geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarını belirliyor.

ŞİMDİ SORU İŞARETLERİ!

    Ayvalık Belediye Meclisi’nce 19/04/1990 tarih ve  470 sayılı Meclis Kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı vardır ve halen yürürlüktedir. Yenisi yapılıncaya (Revize edilinciye) kadar yürürlükte kalacaktır.

    Bu Plan Mahkemeye sunulmuş mudur? Zira geçerli ve yürürlükteki bir plandır. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi de bu planı esas almakta ve plan değişikliği taleplerinde ya da mevzi plan taleplerinde bu plana göre karar vermektedir.

    Bu üst ölçekli plan ile Koruma Amaçlı Planlar arasında çelişkiler var mıdır? Varsa bugüne kadar gerek Ayvalık Belediyesi, gerek Balıkesir KVB Koruma Kurulu ve gerekse Büyükşehir Belediyesi nasıl kararlar aldılar?

    Onay tarihinden itibaren 30 yıl geçmiş, muhtemelen onlarda tadilat görmüş bu planın yenisi bunca zamana rağmen neden yapılmadı? (Ülkemizde bir plan yapılırken projeksiyor süresi olarak en çok 20 yıl ele alınmaktadır. Yani planın bütün öngörüleri, gelişme hedefleri aşılmış görünüyor.)

    Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Ayvalık için 1/5000 ölçekli nazım planlar yaptırmaktadır. Gerek Koruma Amaçlı Kentsel ve Arkeolojik Sit Nazım Planları, gerekse Ayvalık’ın diğer kesimlerine yönelik Nazım Plan, mevcut planın Revizyonu şeklinde olmalı mı? Alınacak kararların mevcut planla uyum ve devamlılığı öngörülecek mi, yoksa mevcut plan tamamen yok sayılacak mı?

    Yukarda açıklanan tarihte Belediye Meclisi’nce kabul edilen 1/5000 ölçekli Planla birlikte aynı tarihte 1/1000 ölçekli planlar da onaylanıp, Bursa KTVK Kurulna iletiliyor, Kurul da 19/04/1990  tarihinde planları onaylıyor. 1/5000 ölçekli plan da bu tarihte Kurul tarafından onaylanmış mıdır?

    Onaylandıysa söz konusu davada bu durum Mahkemeye niçin bildirilmemiştir?

    Kurul onayı yoksa, yakın zamana kadar Kurul, hiç üst ölçekli plan açısından planları, değişiklik taleplerini değerlendirmedi mi?

    Kurul’da görüşülen plan değişiklerinin Nazım Planlara uygunluğu ele alınmadı mı?

    Kurul, mevcut 1/5000 ölçekli planları dikkate aldıysa eğer, bu planları niçin Mahkemeye sunmadı?

    Koruma Amaçlı Planların Balıkesir 1, İdare Mahkemesi’ce iptal edildiği 23 Kasım 2018 tarihinden sonraki dönemde (UYAP’tan bilgilenme dışında Belediye’ye tabliği 25.02.2019) Ayvalık Belediyesi’nce yapılan ve Koruma Kurulu’nca bir plan dayanağı olmadan uygun bulunan Kentsel Sit Alanındaki Koruma Amaçlı Planlardaki plan değişikliklerinin hukuki durumu ne olacak?

    İptal edilen Planlara dayanarak alınan kararlar, yapı izinleri, ruhsatlar, vb.’nin hukuki durumu ne olacak?

    Kurul niçin Mahkeme kararından 21 ay sonra   planların iptal edilmiş olduğunu anladı? Bu arada yapılan yasal dayanaksız işlemler nedeniyle oluşacak mağduriyetlerden ya da yasal dayanaksız işlemlerden (Kurul kararları) kim ve nasıl sorumlu olacak? Bu süre içerisinde söz konusu yargı kararı hiç gündeme gelmedi mi?

    Belediye, Mahkemenin planların onayını iptal eden kararını nasıl yorumladı? Niçin dikkate almadı?

BUNDAN SONRA NELER OLABİLİR? NELER YAPMAK GEREKİR?

    Şimdi önümüzde birkaç süreç var;

    Balıkesir BB’nce yaptırılmakta olan 1/5000 ölçekli kentsel sit ve arkeolojik sit alanlarına ilişkin koruma amaçlı nazım imar planları…

    Yine Balıkesir BB’nce yaptırılmakta olan 1/5000 ölçekli koruma alanları dışındaki (köyler dahil) alanlara ilişkin nazım imar planı

    Muhtemelen yakın zamanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, yenilenecek, yaptırılacak olan doğal sit alanları ve tabiat parkına ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlar.

    Ayvalık Belediyesi’nce yaptırılacak olan Kentsel Sit ve Arkeolojik Sit Alanlarına yönelik 1/1000 (ve belki 1/500) ölçekli uygulama imar planları

    Ayvalık Belediyesi sınırları içerisindeki diğer alanlara ilişkin 1/1000 ölçekli Revizyon İmar Planları

    Gündem oldukça dolu. Tüm Ayvalık Halkı,

    bu süreçte fikir ve öneri sunabilmeli,

    tüm bu plan süreçlerine aktif olarak katılabilmeli,

    planlama süreçleri şeffaf olmalı,

    planlara esas olacak her türden belge ve bilgi paylaşılmalı,

    planlar oldu bittiye gelmeden, halkın karar alma süreçlerinde etkin olacağı demokratik ve katılımcı yöntemlerle yapılmalıdır.

    Ayvalık Belediyesi, halkın belediyesi olduğunu göstererek bu süreçte örnek, demokratik belediyecilik yapmalı!

    Planlama süreçlerinde şeffaflığı sağlayacak yöntemler bulmalı, geliştirmeli,

    Planlara ve korumacılığa halkın içten ve samimi katılımını sağlayarak, planların ve korumacılığın başarı şansını artırmalı,

    Ayvalığı geleceğe taşıyacak, planların en doğru ve en açık şekilde yapılmasını sağlamalıdır.

KAYNAK : Senihi KİTAPÇI Şehir Plancısı

HABER : BÜLENT ÖZGEN

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial