ÇED Toplantısı’nda neler yaşandı: Gizlenen altın ve Bilecik’in zehirlenecek suyu ve ormanları

Bilecik’in Bozüyük İlçesinde çevre hareketinin öncülerinden Nadir Mumcu, yörede açılması planan molibden-bakır madeninin Halkım Katılımı Toplantısına ilişkin katkı ve gözlemlerini yazdı. Yıllarca yörenin tek içme suyu kaynağı olan Karasu Kaynağını korumak için mücadele eden Mumcu, 2015’den bu yana bu kaynağı tehdit eden bir maden projesine karşı yine eylemde. Çanakkale Zaferi’nin idrak edildiği 18 Mart’ta Mumcu ve yöre halkı daha önce yendikleri maden şirketini bir daha ‘kirli emellerine’ ulaştırmamak için Murtdere Köyündeki ÇED Toplantısındaydı. İşte Nadir Mumcu’nun kaleminden yaşananlar:
Nadir Mumcu

18 Mart 2021 Perşembe Saat 11′ de Bilecik-Bozüyük beldesinin 15 km batısında Bursa karayolunun içinden geçtiği MURATDERE köyünde bakır-molibden maden cevherinin açık ocak işletmesi iiçin gerekli ÇED dosyası halkı bilgilendirme toplantısı yapıldı. Muratdere tam anlamıyla bir orman köyü. Karaçam ormanları ile başlayıp yukarılara doğru Sarıçam ve Göknar ormanları ile çok kaliteli kereste üreten tabii ormanlara sahip. Çevrede tarım, orman hayvancılık yapan 10 kadar köy daha bulunuyor. İç Anadolu ile Marmara’nın buluştuğu noktada Uludağ’ın uzantısı olarak korunması gereken bir yöremiz. Bu yazıda ÇED Toplantısındaki savunmalarımız ve öne çıkanları özetleyemeye çalışacağım.
Maden Tetkik Arama Enstitüsü 2000’li yıllarda burada molibden-bakır cevheri buldu. Cevher 4 km uzunluğuda, 200 ila 400 metre genişliğindeki tamamı orman arazisinin derinliklerinde doğru yayılım gösteriyordu. Muratdere Madencilik alanda 2015 te 72 binağaç kesimi ile açık ocak flotasyon cevher zenginleştirme başvurusunda bulundu.

Şirket vazgeçmiyor

Ancak ÇED başvuruları istedikleri gibi gitmedi. Olumsuz kararı çıktı. Bu kararı içine sindiremeyen şirket Sakarya idare mahkemelerine bakanlık aleyhine dava açtı. Buradan da kendileri için olumsuz çıkınca dosya yargıtaya taşıdı.. 2017 yılında hukuki süreç tamamlandı. Şirket istediğini elde edemedi.
Adaletli bir hukuk düzeninde böylesine bir yargısal sonuçtan sonra bir daha aynı yer için benzer bir başvuru yapılamamısı gerekir. Ancak gelin görün ki Türkiye’de işler böyle yürümüyor.
Aynı şirket 2020 sonlarında ağaç kesim alanını 36 bin adede indirip atık sahasını 1300 metre kottaki Erikli köyünün üç yüz dönümlük kadim köy merasına taşıyacakları bilgisi ile yeni bir çed dosyası ile tekrar başvuru yapmıştı. Yine çevre halkının ve başta Belediye olmak üzere STK ların haklı tepkisiyle karşılaştı.

Muratdere Köyüne , Bursa ve Eskişehir’den destek geldi

Sosyal rüşvet sahada

Tüm diğer maden halkı bilgilendirme toplantılarında olduğu gibi toplantıdan önceki aylarda Köylerinizi kalkındıracağız,sokaklarınızı kilit parke döşeyeceğiz madende hepinize iş aç vereceğiz v.s gibi aynı senaryo ile ikna etmiye çalıştı. .Yerel basında tam sayfa renkli reklamlar ile Kamuoyu oluşturmaya çalıştılar. Sosyal rüşvet olarak adlandırılan halkla ilişkiler çalışmaları devreye sokuldu.
Şirketin altın cevherini gizlediği ortaya çıktı
18 Mart 2021 günü Bilecik İlç Çevre ve Şehircilik Müdürünün başkanlığında yapılan Halkın Katılımı Toplantısında firmanın çed dosyasını hazırlayan kurum ile firma müdürünün sunumunda iki noktada büyük tepki aldı. Birincisi; ÇED dosyasında hiçbir satırında altından bahis edilmiyor. Gemlik limanına taşınacak 335 bin ton flatasyon ile zenginleştirilmiş cevherde altın yokmu? sorusu yöneltildi. Cevap: ” Burası bakır-molibden madeni. Yan ürün olarak belkİ biraz olabilir ” şeklindeydi.
Bizler de altın varlığına dair aşağıdaki linkte görebileceğiniz bilgiyi verince şirket yetkililerinin morali bozuldu, katılımcılarda şaşırdı.
Şirket yetkililerine; bunun ciddi bir toplantı olduğunu, katılımcıları köylüleri yanıltıklarını söyledim. Kabul edilmeyen ÇED’ de de bu hususun gizlediğini yüzlerine karşı ifade ettim:

Kaynak: https://orioleresources.com/investments/muratdere/

Uluslararası sisteme altın varlığını deklara ettiler


Şirketin, uluslararası JORC yayımlarına şunları bildirmiş: “Porfir sistemi doğu-batı yönünde yaklaşık 4.000 m uzanır ve genişliği 200 m ile 400 m arasındadır. Yaklaşık 2.000 metrelik bir mesafe boyunca 51 milyon tonluk (186.000 ton Cu, 204.296 oz Au, 3.9 milyon oz Ag, 6.390 ton Mo ve 17.594 kg Re) JORC uyumlu bir çıkarılmış kaynak tahmin edilmiştir, ancak doğuya doğru açık uçludur ve batı ve derinlemesine, bu da kaynağı artırmak için önemli bir potansiyel olduğunu gösteriyor. “.


Bileciğin tek içme suyu kaynağına büyük tehdit


İkinci tepki ise madenin açılması halinde 200 bin nüfuslu Bilecik ilinin %75 i içme suyunu karşılayan kaynağın kirleneceğine dairdi. Bileceğin merkez ilçe ile dört ilçe, dört beldesi maden şirketinin ruhsat sahasındaki Uludağ silselesinin devamı Yirce ve Bürmece dağları ve ormanlarının beslediği alt kotlarındaki 1500 Lt/sn ortalama debisi olan Karasu kaynağından su temin ediyor. Ocak sahası işte bu kaynağın yakınında ve daha üst kotunda. Ocak sahasının akifere sızdıracağı ağır metaller ve sondaj karotlarında belirtilmiş. Suyun 1300 ppm. Arsenik ile kontamine olması muhtemel. Bilecik ilinin bu kaynaktan başka altarnatif suyu yok. Üstelik bu bölge 1/100 000 lik çevre düzeni planında mansab ve maslak koruma alanı içine kalıyor. Kaynak 1. Derce sit alanıdır.

ÇED ruhsat alanı 2300 he. ( 23 bin dekar çitçinin anladığı ölçü ile 25.bin dönüm) % 97 si Orman, mera şahıs arazileri. Böylesine korunması gereken alanda katma değeri yurtdışına gidecek ve orada işlenecek maden çıkarmak ise hiç de akıl karı değil.
Umarım, devlet yetkilelileri ve milletimizin ferasati bir kere daha zararı bilimsel olarak ispatlanmış bu madenin çıkarılmasına engel olur.

Kaynaklar:

  1. “2010 Yılı Ocak-Haziran Dönemi Faaliyet Raporu”, MTA, Maden Etüt ve Arama Dairesi Başkanlığı, s. 85. https://docplayer.biz.tr/8516230-2010-yili-ocak-haziran-donemi.html#show_full_text.
  2. “Lodos Maden Yatırım Sanayii ve Ticaret A.Ş. “, http://www.stratexinternational.com/project/muratdere.
  3. U.S. geological Survey Minerals Yearbook, 2011, Turkey, p 58.3. https://s3-us-west-2.amazonaws.com/prd-wret/assets/palladium/production/mineral-pubs/country/2011/myb3-2011-tu.pdf.
  4. Stratex Madencilik Genel Müdürü Bahri Yıldız, http://docplayer.biz.tr/8533229-Stratex-muratdere-projesi-nin-51-inin-satis-islemlerinin-tamamlandigini-bildirdi-ikinci-komur-madenini-isletmeye-acti-turkiye-den-haberler.html.
  5. İsmail Kurt, Muratdere Köyü Muhtarı, https://madencilikhaberleri.wordpress.com/category/cevre/ .
  6. http://www.stratexinternational.com/public/site/uploads/newsPDF-362.pdf.
  7. “2010 Yılı Ocak-Haziran Dönemi Faaliyet Raporu”, MTA, Maden Etüt ve Arama Dairesi Başkanlığı, s. 85. http://www.mta.gov.tr/v2.0/daire-baskanliklari/strateji/2010_faaliyet/metut.pdf .
  8. http://www.stratexinternational.com/project/muratdere.
    Google–Muratdere madencilik Cu MO
  9. https://orioleresources.com/investments/muratdere/
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial
YouTube
Instagram