Fabrika dumanı ve ağır koku yaşamı olumsuz etkiliyor

Salgın günlerinde evlerine kapanan Ayvalıklılar, duman ve koku nedeniyle pencerelerini bile açamıyor. Evlerini satıp gitmeyi düşünenler bile var.

Ayvalıklılar, pirina fabrikalarından şehre yayılan yoğun duman ve ağır kokudan şikayetçi. Ayvalıklılar, evlerinin pencerelerini açamaz hale geldiği gibi solunum yolları şikayetleri de arttı. Özellikle astım hastaları ve alerjisi olanlar için ciddi sağlık sorunları oluşturuyor. Koku, rüzgârın durumuna ve mevsimine göre Ayvalık’ın çeşitli yerlerini etkiliyor.

Pirina (zeytin posası ve karasu) fabrikalarından yayılan koku, Poyraz varsa yaz kış Ayvalık’ın merkezinde, Sarımsaklı’da, köyler bölgesinde ve Altınova’da hissediliyor. Armutçuk, 150 Evler ve Kipa Evleri olarak bilenen bölge ise kokudan en çok etkilenen yerler arasında yer alıyor. Rüzgâr lodosa çevirirse koku Cunda’ya kadar ulaşıyor.

Özellikle rüzgârsız kış günlerinde kesif duman ve ağır koku baca kirliliği ile birleşerek Ayvalık’ın üzerine kara bir bulut gibi çöküyor. Bugünlerde ise Koronavirüs nedeniyle evlerine hapis olan insanlar bahçelerine, balkonlarına hava almaya dahi çıkamıyor.

Ayvalıklılar, yaşadıkları sorunu Gazete Rüzgârlı’ya anlattı

“Bir sürü zehirli bileşik havaya karışıyor ve rüzgârla birlikte Ayvalık’ın üzerine çöküyor”

Ayvalık’ta süreci en yakından takip edenlerden ve çevresel etki konusunu araştıran Serdar Çamurlu, pirina üretiminde kullanılan maddelerin zehirli ve çok tehlikeli olduğunu vurguladı. Çamurlu, konuyla ilgili şu bilgileri verdi:

“Zeytinyağı üretilirken bundan birkaç yıl öncesine kadar üç fazlı üretim yapılıyordu bu üretimde karasu, posa ve zeytinyağı çıkıyordu. Karasu, normalde betonla günlerce bekletilmesi gerekirken cazibeyle derelere veya denize bırakılıyordu. Bu rahatsızlık veriyordu. Posası da zeytinyağı üretim sürecinde kurutuluyordu, bu kurutma bir iki ay sürüyordu ve kurutulan posa yakıt veya gübre olarak kullanılıyordu.

Son yıllarda iki fazlı üretime geçildi. Posa, karasu ile birleşti. Bunu da pirina fabrikalarında işlemeye başladılar. Bu süreç başlayınca bir iki aylık üretim senenin 12 ayına yayıldı. Karasuyu buhar haline getirip kuruttuklarını söylüyorlar ama bu durum özellikle kışın yerleşim yerlerinde büyük problemler yaratıyor. Pirinanın konutlarda yakılması ayrı bir konu olmakla birlikte buradan çıkan buhar problem. Karasu, çok zehirli bir madde. İçinde fenol bileşikleri var.

Hatta saptandığına göre bebeklerde mavi bebek hastalığına da yol açabiliyor. Karasu buharlaştırılırken fenol bileşikler havaya karışmıyor mu? Su buharı çıkıyor deniliyor ama bir sürü zehirli bileşik havaya karışıyor ve bu rüzgârla birlikte Ayvalık’ın üzerine gelerek çöküyor, tüm Ayvalık bunu teneffüs ediyor.”

“Zehirli hekzan gazı ve zeytin karasuyu buharı Ayvalık halkının üzerine püskürtülüyor”

“Sulu pirina içinde %2 civarında yağ kalıyor. Pirina prosesi içinde bu yağı alabilmek için hekzan adında çok zehirli bir çözücü gazı kullanıyorlar. Ve bu gaz pirina kurtulurken bacadan zehirli zeytin karasuyu buharı ile atılıyor, bu da insanların hayvanların ve bitkilerin üzerine geliyor. Pirina üreticileri hekzan gazının atılmadığını devridaim olduğunu iddia ettiler ama TUBİTAK Raporları’nı incelediğimizde halle planlarında sürekli hekzan takviyesi olduğunu ve 100.000 tonluk bir üretim için 400 ton zehirli hekzan gazının sarf olabileceği yazıyor. Bacalardan zehirli hekzan gazı ve zehirli zeytin karasuyu buharı Ayvalık halkının üzerine püskürtülüyor.”

“Bilim insanları Ayvalık’ta çalışma yapmalı”

Ayvalık’ın kış günlerindeki halini 20. Yüzyıl Londrası’na benzeten Çamurlu sözlerine şöyle devam etti:

“Ayvalık’ta doğalgaz olmadığı için fosil yakıtlar nedeniyle normal bir kış kirliliği zaten var. Rüzgârsız havalarda pirinanın dumanı da Ayvalık’ın üzerine çöktüğünde korkunç bir olay meydana geliyor. Buna smoke deniliyor. Bu durum Londra’da 20. Yüzyılın başlarında Büyük Londra Sisi denilen felaketin ismi. Orada oluştuğunda birkaç günde binlerce insan ölüyor. Ayvalık’ta da her an böyle bir felaket olabilir. 

Onun dışında astımı olanlar, nefes darlığı olanlarda ne gibi etkiler yapıyor bilmiyoruz. Prof. Dr. Onur Hamzaoğlu, Bülent Şık gibi bilim insanlarının Ayvalık’ta gelip araştırma yapmasıyla pirina buharının insanlar üzerinde ne gibi etkilere yol açıyor bunu öğrenmek lazım. Son derece rahatsızız.”

“Termik cehennemleri gibi büyük bir felaket haline gelebilir”

“Bu üretimi TUBİTAK öneriyor, zeytinyağı üreticilerine bu konuda teşvik veriyor. Bütün Türkiye’de zeytin havzasında bu tür fabrikalar kurulacak. İleride termik cehennemleri gibi büyük bir felaket haline gelebilir.”

“Öğrenciler okula öksüre öksüre geliyor”

Ayvalık’ta bir kış günü

Ayvalık’ta dört Lise, bir ilkokul, 1 ortaokul ile bir meslek yüksekokulun bulunduğu “okullar bölgesi”nde öğretmenlik yapan Erhan Çiftçi de öğrencilerin sabahları okula öksüre öksüre geldiklerini söyledi. Sabahları okullar bölgesinde görüş mesafesinin 20 metreye kadar düştüğünü belirten Çiftçi, “Sabah erkenden okula gidiyoruz, bu pirina dumanı özellikle geceleri ve sabaha karşı salınıyor. Görüş mesafesinin 20 metreye düştüğünü düşünün öğrenciler sabahları okula öksüre öksüre geliyorlar. Okulda havalar sıcak olduğunda pencere açamıyoruz, sınıfları havalandıramıyoruz” dedi.

“Salgın nedeniyle sınıfları havalandırmamız söyleniyor, nasıl yapacağız?”

“Okullar açıldığında Koronavirüs salgını nedeniyle sınıfların sık sık havalandırmamız gerektiği söyleniyor. Dışarıda kötü koku var, çocuklar öksürüyor. Nasıl pencereleri açacağız? İnsanlar evlerinin pencerelerini açamıyorlar” diyen Çiftçi, fabrika sahiplerinin dumanın sadece su buhar olduğunu iddia etmesine, önlem aldık demesine rağmen gerçekte yaşadıklarının farklı olduğunu ifade etti.

Özellikle öğrencilerimizi çok olumsuz etkiliyor. Fabrika sahipleri bunun sadece su buharı olduğunu iddia ediyorlar, önlem aldık diyorlar ama gerçekte yaşanan farklı.

“Evimi satıp gitmeyi düşünüyorum”

Duman ve kokudan en çok etkilenen semtlerden olan Armutçuk’ta oturan Nehir Kahriman da “Nefes alamıyoruz. Koronavirüs nedeniyle sokağa da çıkmıyoruz, insanlar evlerde. Balkona çıkamıyorum. Sapsarı bir dumanla çok kesif, geniz yakan ve insanı öksürten bir koku var. Cam, pencere kapalıyken bile koku evin içine girebiliyor. Koronadan ölmezsek bundan ölebiliriz. Evimi satıp gitmeyi düşünüyorum” diye konuştu.

Başvurular sonuçsuz kalıyor

Ayvalık Tabiat Platformu, pirina fabrikalarından yayılan duman ve kokuya karşı Çevre ve Şehircilik Balıkesir İl Müdürlüğü’ne birçok kez başvurdu. Başvurular, inceleme yapıldığı, tahlil raporlarının incelendiği söylenerek “sınır değerlerin aşılmadığı görülmüştür” şeklinde yanıtlandı. Verilen bir dilekçe üzerine Çevre İl Müdürlüğü, gece yapılan bir ölçümde sorun olduğunu tespit etti ve Bakanlık’tan daha derin araştırma yapılması için talepte bulunacağını açıkladı.

Bu çalışma gerçekleşmeyince Platform, 2019’un Ekim ayında Ayvalık Kaymakamlığı’na yeni bir dilekçe vererek ölçümün yapılmasını istedi. Ayvalık Kaymakamlığının girişimi ile Çevre İl Müdürlüğü tekrar inceleme yaptı ve koku kaynağının tespit edildiğini söylendi. En son TUBİTAK ile birlikte ölçümlerinin yapılacağı cevabı verildi.

Platform, sorunun çözümüne yönelik adımların atılması, gerekli ölçümlerin vakit geçirilmeden yapılması ve halk sağlığını doğrudan etkileyen bu duruma bir an önce son verilmesi amacıyla 2019 yılı Mart ayında kampanya yaparak topladığı 2 bin 200 imzayı Bakanlığa sundu.

Çevre İl Müdürlüğü, “25.07.2019 tarihinde tesiste Müdürlüğümüz elemanlarınca incelemeler yapılmış olup; sezon itibarıyla tesiste işlenecek hammaddenin stoklarının azaldığı, bu nedenle tesisin kesikli çalıştığı, tesiste yapılan baca revizyonlarının tamamlandığı tespit edilmiştir.

Tesis bacalarında yapılacak olan ölçüm sonuçlarının verimli olması için işletmenin tam kapasiteli çalıştığı günde ölçüm yapılması amacıyla TÜBİTAK- MAM yetkilileri ile de görüşmeler yapılmış olup, konunun takibi Müdürlüğümüzce yapılmaktadır” yanıtını verdi ancak durum değişmedi.

Ayvalık Tabiat Platformu, halk sağlığını doğrudan etkileyen durum hakkında gereken işlemlerin bir an önce yapılması için son olarak çareyi CİMER’e başvurmakta buldu. Bölge halkı şimdi CİMER’den gelecek yanıtı bekliyor.

KAYNAK : https://www.gazeteruzgarli.com/ayvaliklilar-pencere-bileacamiyor-fabrika-dumani-ve-agir-koku-yasami-olumsuz-etkiliyor/Alkan Uçarsu

HABER :: BÜLENT ÖZGEN

Takip edin ve beğenin:
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial